Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2012

Γύφτοι


Θα μιλήσω για τους γύφτους με αφορμή μια συζήτηση με φίλους πριν από λίγο καιρό, όταν είχαν γίνει τα γεγονότα στο Αγρίνιο. Ελπίζω να μην θελήσει κάποιος να με διορθώσει προς το πιο πολιτικώς κορέκτ τσιγγάνοι, αθίγγανοι ή ρομά. Στο χωριό γύφτους τους λέγαμε και δουλεύαμε μαζί τους. Τους λέγαμε γύφτους όπως και τους σιδεράδες και ποτέ κανείς δεν μας διόρθωσε. Αυτό το «ρομά» δεν το κατάλαβα ποτέ. Ελπίζω επίσης να μην θελήσουμε να διορθώσουμε την «Γυφτοπούλα» του Παπαδιαμάντη ή τον «Δωδεκάλογο του γύφτου», του Παλαμά. Δεν είναι οι όροι που δημιουργούν τον ρατσισμό συνήθως. Το ανάποδο συμβαίνει. Οι ανώριμες και φοβικές συνειδήσεις επιλέγουν όρους και τους νοηματοδοτούν κατά τους φόβους και τις ανασφάλειες τους.

Οι γύφτοι λοιπόν, έρχονταν στο χωριό συνήθως μόλις θερίζαμε το στάρι, τον Ιούνιο και στήνανε τα τσαντίρια στις καλαμιές, στα θερισμένα χωράφια δηλαδή,  έξω από το χωριό. Γυρίζανε οι γυναίκες στο χωριό και ζητιάνευαν κι εμείς, τα παιδιά, πηγαίναμε και τους κατασκοπεύαμε και ακούγαμε τις ακατάληπτη γλώσσα τους. Στις τρομακτικές παραδόσεις των γερόντων προς εμάς, τα παιδιά, μαζί με τους Εβραίους οι γύφτοι κλέβανε τα μικρά παιδιά, οπότε εμείς τους φοβόμασταν. Οι μανάδες μας όμως ήταν άνετες κι όταν οι γύφτισσες «διάβαζαν το χέρι τους», εκείνες αστειευόντουσαν μαζί τους και τις ρωτούσαν για τα ερωτικά τους. Ήταν διαφορετικοί από εμάς αλλά δεν τους κυνηγούσαμε, δεν έγιναν πογκρόμ ούτε και ξεσηκώθηκε το χωριό για να τους δείρει. Ακόμα και οι μικρές κλοπές που γίνονταν μάλλον από τους γύφτους, θεωρούνταν σχεδόν φυσιολογικές κι ως μια άρρητη μέθοδος αναδιανομής εισοδήματος υπέρ των γύφτων... η συνέχεια στον ΕΡΜΟ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: